Repository logo

Mekelle University Institutional Repository

Preserving, sharing, and showcasing the scholarly output of Mekelle University since 2000.

  • Access thousands of theses, dissertations, journal articles, conference papers, and datasets produced by MU researchers and students.
  • Discover unique collections on Ethiopian agriculture, health sciences, engineering, dryland agriculture, and social sciences.
  • Comply with open access mandates – all content is freely available with persistent identifiers (Handles/DOIs) and OAI‑PMH harvesting.
  • Submit your research online – fast workflow with Dublin Core metadata and support for PDF, audio, video, and data files.

Mekelle University is proud to be part of the global DSpace community. Visit the MU Library website for more information or start a new submission.

Communities in DSpace

Select a community to browse its collections.

Now showing 1 - 5 of 23

Recent Submissions

  • Thumbnail Image
    Item type:Item,
    An Exploration of Ethnomathematics: Measurement and Geometry in Practices, and Educational Implications in Tigray, Ethiopia
    (Mekelle University, 2026-04-14) Tsegay Tesfay Beyene
    Ethiopia is home to many historical and cultural sites. Tigray, located in Northern Ethiopia,is rich for such sites. As a region identified for its long years of history of civilization, it is endowed with many historical places, traditional customs, churches and monasteries that contribute a lot to way of life of the society. Despite its embodiments of diverse artifacts, the use and alignments of these to educational undertakings is obliterated. Ethnomathematics as a discipline, though reported to have been in place since 1970s, it was after D’Ambrosio’s work in 1985 that it started to flourish. In the last few years there have been few research papers published in this area. Ethiopia, as one of the most ethnically, culturally and linguistically diversified countries in the world, it has great potential for the development of ethnomathematics studies. Every culture, traditions and practices in the world use and develop mathematical ideas, ways, and techniques in dealing with the realities of life. Since cultural diversity is suitable ground for studying ethnographic research, this study explores the mathematical contents embedded in one of the cultures and traditional practices in Ethiopia, particularly in Tigray region. It focuses on traditional ways of measuring (length, width, height, weight, area, volume and surface area), exploring the mathematical knowledge embedded in some cultural heritages, cultural dresses, embroideries, and ways of expressing different mathematical contents embedded in construction sites and their educational implications. This research ultimately contributes to the investigation of mathematical concepts in connection with geometric representations and mathematical interpretations. This study applied an ethnographic research approach, which involves an exploratory qualitative study. This approach was selected because it uncovers and obtains comprehensive, broad, and in-depth information about practices which involve mathematical content, which are practiced or had been practiced among people in the study area for so many years. For this study, both primary and secondary data were used. Personal observation, structured and unstructured interviews, and questionnaires were the main methods used to gather data. Ethnographic notes during field observations and documentation (photos, audio recordings and videos) were used. This research area involves exploring and situating in a real-life context enriched with different measuring instruments, cultural dressings, designs, artifacts, cultural materials, exploring mathematical principles used by construction workers and implications for teaching in class rooms. This research relies on pragmatic research paradigm. The findings reveal various forms of ethnomathematics manifesting within traditional dressmaking, illustrating the significance of geometry and transformation in these dresses. Those various forms of ethnomathematics found embedded in the decorations of traditional dresses are like geometric figures and geometric transformations (translations, reflections and rotations with different angles). Another result obtained is people measuring grains, land, area of specific regions, time, capacity, weight and constructing, designing of traditional houses through their own indigenous knowledge. In addition to these, construction workers employ sophisticated methods to calculate areas, such space under a staircase as a triangular region linked to arithmetic sequences. They efficiently use their own formula for finding areas, volumes, and estimates using intuitive techniques. Although many of them might not have had any chance of formal education, the workers demonstrate advanced practical mathematical knowledge, showcasing innovative mathematization strategies to address real-world challenges. The integration of mathematical thinking in building and its wider implications for ethnomathematics and education are highlighted in this dissertation. The results highlight the significance of identifying and maintaining these customs and advance our understanding of the relationship between cultural practices and mathematical knowledge. This study uncovered sophisticated mathematical knowledge embedded within Tigrayan culture: novel sequences in utensils, indigenous formulae for construction measurements, and geometric patterns in dress decorations. Conversion factors were established to bridge local and modern measurements. Teachers confirmed that students learn mathematics easier and clearer when ethnomathematical tools are used. Key recommendations include documenting and preserving indigenous practices, expanding related research, and integrating this knowledge into curricula with trained teachers. Schools should also engage local artisans and elders to demonstrate techniques, offering authentic learning experiences that validate community knowledge.
  • Thumbnail Image
    Item type:Item,
    በ9ኛ እና 10ኛ ክፍል የትግርኛ መማርያ መጽሐፎች የክሂሎች ዓምዳዊ አደረጃጀት ግምገማ” (ከተሻሻለው የብሉም ታክሶኖሚ 2001 ስርጭት እይታ አንፃር)
    (Mekelle University, 2025-10-25) ተስፋይ ካሕሳይ
    ይህ ጥናት በ2008 ዓ.ም. በኢፌዴሪ ትምህርት ሚኒስቴር የታተሙና በተለያዩ የኢትዮጵያ ክልሎች በመደበኛ ትምህርት ቤቶች እና በርቀት ትምህርትቤቶች ስራ ላይ የዋሉ የ9ኛ እና 10ኛ ክፍል የትግርኛ የተማሪ መማሪያ መፃሕፍት ውስጥ ያሉ የቋንቋ ክህሎት ተግባራት ዓምዳዊ አደረጃጀት (vertical alignment) ከተሻሻለው የብሉም ታክሶኖሚ (Revised Bloom’s Taxonomy – RBT, Anderson & Krathwohl,2001) እይታ አንፃር መገምገም ዋና ዓላማ አድርጎ ወስዷል። የጥናቱ ስልት ተጋናኝ ትይዩ ቅይጥ ዘዴ (convergent parallel mixed-methods design) ተጠቅሟል። በመር የይዘት ትንተና (directed content analysis) በጠቅላላ 779 ተግባራት (9ኛክፍል 407፣ 10ኛ ክፍል 372) በ Anderson & Krathwohl (2001) መሰረት ተመድበው ተተንትነዋል፤ በተጨማሪም በዓላማ ተኮር ናሙና ዘዴ የተመረጡ ከመፃሕፍቱ ዋና አዘጋጅ (1) እና ከ30 ዓመት በላይ ልምድ ካላቸው የሁለተኛ ድግሪ ትግርኛ ቋንቋ መምህራን (3) ጋር ከፊል-የተዋቀረ ቃለ መጠይቅ ተካሂዷል። ውጤቶቹ እንደሚያሳዩት በሁለቱም ክፍሎች ከጠቅላላ ተግባራት ዝቅተኛ የማሰብ ክህሎት (LOTS) 90.37% (~90) ሲሆን፤ ከፍተኛ የማሰብ ክህሎት ደግሞ (HOTS) 9.63% (~10) ይህም ማለት በ9ኛ ክፍል 11.06% እና በ10ኛ ክፍል 8.06% ማለት ነው። ስለሆነም ከ9ኛ ወደ 10ኛ ክፍል HOTS በ3% (regression in cognitive progression) ቀንሷል። እንዲሁም በማንበብ እና በማዳመጥ ክሂሎች ውስጥ በ10ኛ ክፍል HOTS በቅደም ተከተል ከ3% እና 5% ወደ 0% ወርዷል። ይህ የሆነበት ዋና ምክንያት ክሂሎቹ በዚህ የክፍል ደረጃ በተከታታይነት ባለመቅረባቸው መሆኑ አጥኚው አረጋግጧል። በምዕራፎች ውስጥ እና በክፍሎቹ መካከል ተከታታይነት እና ተለጣጣቂነት በከፍተኛ ደረጃ አልተመጣጠነም። የቃለ መጠይቅ ውጤቶችም ይህን አረጋግጠዋል፤ መፃሕፍቱ ተገቢና ግልጽ የሆነ ሞዴል አለመጠቀማቸው፣ የአንድን መጽሐፍ ምዕራፎች በግለሰብ ደረጃ ተከፋፍለው መዘጋጀታቸው ተከታታይነትና ተለጣጣቂነት እንዳይኖራቸው አድርገዋል። ጥናቱ መፃሕፍት በቡድን እና በRBT መሰረት እንዲዘጋጁ፣ የመፃሕፍት አዘጋጆችና መምህራን ቀጣይነት ያለው ስልጠና እንዲያገኙ፣ ከፍተኛ የማሰብ ክህሎት የሚያዳብሩ ተግባራት እንዲጨመሩ ይመከራል።
  • Thumbnail Image
    Item type:Item,
    በኣስረኛ ክፍል የኣማርኛ መማሪያ መፅሓፍ ውስጥ የንግግር ክሂል ይዘቶች ኣቀራረብ ግምገማ (በ2015 ዓ.ም. በተዘጋጀ መማሪያ ማሳያነት)
    (Mekelle University, 2025-10-25) ክንፈ ኣለምሰገድ ገብረማርያም
    የዚህ ጥናት ዋና ኣላማ በኣስረኛ ክፍል የኣማርኛ ትምህርት መማሪያ መፅሓፍ የንግግር ይዘት ኣቀራርብ ምን እንደሚመስል መፈተሽ ነው። ይህንን ኣላማ ለመሳካት በመማሪያ መፅሓፍ በኣስር ምዕራፎች የቀረቡ ኣስር የንግግር ርእሰ ጉዳዮችና መምሪያዎቻቸውና ኣቀራረባቸው በመዳሰስ መረጃ ተሰብስበዋል። በተጫማሪም በመምህር መምሪያ መፅሓፍና መርሃ ትምህርቱ የተቀመጡ የንግግር ርእሰ ጉዳዮችና እንዲ ለቀርቡ እንደሚገባቸው ኣላማዎቻቸው ኣንፃር ተዳስሰው መረጃ ተሰብስበዋል። የተሰበሰቡት መረጃዎች በመጠቀም የንግግር ይዘቶቹ ከኣላማ፣ ከተማሪዎች ዳራዊ እውቀትና ከኣጠቃላይ የንግግር ትምህርት ይዘት ኣቀራረብ ንድፈ ሃሳብ በመነጣጠር ተተንትነው ቀርቧል። መጠናከርያ የሚሆን ደግሞ የንግግር ይዘቱ ስንት ያክል በሙሉነት ሊተገበር እንደሚችል ለመፈተሽ በተግባር በመመር ማስተማር የተገኝው መረጃ ከኣላማውና ክልስ ሃሳብ ኣኳያ ተተንትኖ ቀርቧል። የትንተነው ውጤት የሚያመላክተው የንግግር ይዘቶቹ ከኣላማና ከንግግር ትምህርት ኣቀራረብ ክልስ ሃሳብ የተስማማና በሙሉነት ሊተገበሩ የሚችሉ ሲሆኑ ከፊሉ ደግሞ ከፊሉ የንግግር ይዘቶቹ ከኣላማና ከንግግር ትምህርት ኣቀራረብ ክልስ ሃሳብ ያልተስማሙና በሙሉነት ሊተገበሩ የማይችሉ ኣቀራረብ ያላቸው ናቸው። ስለሆነ የንግግር ትምህርት ኣቀራርብ ከኣላማና ከንግግር ትምህርት ኣቀራረብ ክልስ ሃሳብ ተስማምተውና በሙሉነት ሊተገበሩ በሚችሉበት መንገድ እንዲዘጋጁ መፅሓፍ ኣዘጋጆችና የስርዓተ ትምህርት ባለሙያዎች ሃላፈነት ወስደው ቢሰሩ የሚል ኣስተያየት ተስቷል።
  • Thumbnail Image
    Item type:Item,
    በ8ኛ ክፍል የአማርኛ መማሪያ መፅሓፍ ውስጥ የቃላት ትምህርት ይዘቶች አቀራረብ ግምገማ (በትግራይ ክልል ደቡባዊ ዞን በስለዋ ወረዳ (ወዲ ሽረ ት/ቤት)
    (Mekelle University, 2025-10-25) ኣብሪሃ ኣሰፊው ኣዴሀና
    የዚህ ጥናት ዋና ዓሊማ በትግርኛ ቋንቋ አፊቸውን ሇፇቱ የ8ኛ ክፌሌ ተማሪዎች የተዘጋጀው እና በ2015 ዓ.ም በስራ ሊይ የዋሇው አማርኛ እንዯ ሁሇተኛ ቋንቋ መማሪያ መፅሏፌ የቃሊት ትምህርት ይዘቶች አቀራረብ ግምገማ ነው። ይህንንም አሊማ ከግብ ሇማዴረስ ጥናቱ የተከተሇው አይነታዊ የምርምር ዘዳን ነው፡፡ ጥናቱን የተሇያዩ ምሁራን ስሇ ቃሊት ትምህርት ይዘት አቀራረብ ባነሷቸው ንዴፌ ሀሳባዊ መስፇርቶችና መርሆዎች ሊይ በመመርኮዝ በመማሪያ መጽሀፈ ሊይ የሠነዴ ፌተሻ እና ሇመምህራን ቃሇ-መጠይቅ በማዴረግ አስፇሊጊው መረጃ ተሰብስቧሌ፡፡ በመቀጠሌም ከሰነዴ ፌተሻና ከቃሇ መጠይቅ የተገኙትን መረጃዎች በአይነት በአይነት በመመዯብ የመተንተን ስራው ተከናውኗሌ፡፡ የትንተናው ውጤትም በመማሪያ መጽሀፈ ውስጥ የቀረቡት የቃሊት ትምህርት ይዘቶች በተመሇከተ በበቂ ሁኔታ ያሌተዯራጁ መሆናቸው፤ በፌች ዝምዴና ከማቅረብ አንጻር በመማሪያ መጽሏፈ ውስጥ የቀረቡት የቃሊት ትምህርት ተግባራት አቀራረብ ውስንነት ያሇበት መሆኑ፤ በመዝገበ ቃሊት አስዯግፍ ከማቅረብ አኳያ የቀረቡት የቃሊት ትምህርት ይዘቶች በቁጥር አነስተኛ ከመሆናቸውም በሊይ በግሌጽ መመሪያ አሇመቅረባቸው ክፌተት መሆኑ፤መጽሀፈ የቃሊት ትምህርት ይዘት ተግባራትን በግሌጽ መመሪያዎችና ምሳላዎች የማቅረብ ክፌተት ያሇበት መሆኑ በዴክመት ተነስቷሌ፡፡
  • Thumbnail Image
    Item type:Item,
    በ2015ዓ.ም የተዘጋጀው የ9ኛ ክፍል የኣማርኛ ቋንቋ የተማሪው መፅሃፍ እና የመርሃ ትምርቱ ተዛምዶ ፍተሻ
    (Mekelle University, 2025-11-25) ወይንሸት ኣማረ
    የዚህ ጥናት ዋና ዓላማ በ2015 ዓ.ም የተዘጋጀው የ9ኛ ክፍል የኣማርኛ ቋንቋ የተማሪ መፅሃፍ ከ9ኛ ክፍል የኣማርኛ ቋንቋ መርሃ ትምህርት (Syllabus) ጋር ያለውን ተዛምዶ (Alignment) መፈተሽ ነው። ይህንን ዓላማ ለማሳካት ጥናቱ የተቀላቀለ የምርምር ዘዴን (Mixed-methods) እና ገላጭ የምርምር ንድፍን ተጠቅሟል። የጥናቱ መረጃዎች የተሰበሰቡት የሰነድ ፍተሻ ዘዴን በመጠቀም ሲሆን፣ የመማሪያ መፅሃፉን እና መርሃ ትምህርቱን ለመተንተን የይዘት ትንተና ማረጋገጫ ዝርዝር (Checklist) እና የይዘት ትንተና ሩብሪክ (Rubric) በዋና የመረጃ መሰብሰቢያ መሣሪያነት ኣገልግለዋል። የተሰበሰቡት መረጃዎችም በመጠናዊ እና ኣይነታዊ የትንተና ዘዴዎች ተተንትነዋል። የጥናቱ ውጤት እንደሚያመለክተው፣ በመርሃ ትምህርቱ የተቀመጡ ኣብዛኛዎቹ የመማር ውጤቶች፣ በተለይም የማዳመጥ፣ የማንበብ፣ የመፃፍ እና የሰዋስው ይዘቶች በመማሪያ መፅሃፉ ውስጥ በከፍተኛ ደረጃ (እስከ 100%) ተሸፍነዋል። ይሁን እንጂ፣ የመናገር ክህሎት (50%) እና የስነፅሁፍ ይዘት (20%) ሽፋን ከሌሎች ጋር ሲነፃፀር ኣነስተኛ ሆኖ ተገኝቷል። በዘዴ ኣጠቃቀም ረገድ፣ መርሃ ትምህርቱ ተማሪን ያማከለ እና የቡድን ስራን የሚያበረታታ ኣቅጣጫ ቢኖረውም፣ በመማሪያ መፅሃፉ ውስጥ የተካተቱት ተግባራት ግን በኣብዛኛው በግል የሚሰሩና ድግግሞሽ የሚታይባቸው ሆነው ቀርበዋል። በተጨማሪም የቃላት እና የሰዋስው ይዘቶች በስፋት ቢቀርቡም፣ በቂ የሆነ ፅንሰሃሳባዊ ማብራሪያ የጎደላቸው መሆኑ ተረጋግጧል። በጥቅሉ፣ የመማሪያ መፅሃፉ ከመርሃ ትምህርቱ ጋር በዋና ዋና የቋንቋ ክህሎቶች ረገድ ጠንካራ ተዛምዶ እንዳለው፣ ነገር ግን በተግባቦታዊ ክህሎት ልምምድ፣ በስነፅሁፍ ይዘት ሽፋን እና በተግባራት ኣቀራረብ ላይ ክፍተቶች እንዳሉበት ተደምድሟል። በመጨረሻም፣ በቀጣይ የመፅሃፍ ማሻሻያዎች ላይ የመናገር እና የስነፅሁፍ ይዘቶች ትኩረት እንዲሰጣቸው፣ ተግባራት በቡድን እና በተግባቦት ላይ ያተኮሩ ሆነው እንዲዘጋጁ እና ለሰዋስው ይዘቶች በቂ ማብራሪያ እንዲካተት የጥናቱ ምክረ ሀሳብ ቀርቧል።